Tìm hiểu container open top (hở mái) trong vận tải

Trong vận tải đa phương thức quốc tế, các loại container tiêu chuẩn (General Purpose/Dry Container) thường không thể đáp ứng được các kiện hàng có kích thước quá khổ, máy móc nguyên khối hoặc vật liệu cồng kềnh bắt buộc phải cẩu nâng từ phía trên. Khi đó, Container Open Top (container hở mái/hở nóc) chính là giải pháp kỹ thuật tối ưu vừa đảm bảo tính an toàn cho hàng hóa, vừa tận dụng được hệ số xếp dỡ chuẩn hóa của tàu biển và xe đầu kéo.

– Container OT là gì?
– Có những loại container open top nào? Đặc điểm về container OT
– Container OT được dùng để đóng mặt hàng gì? Kinh nghiệm khi xếp dỡ hang hóa

Bài viết dưới đây, TTL Cargo Max tổng hợp chi tiết cấu tạo kỹ thuật, bảng thông số kích thước chuẩn, cách phân biệt hàng In Gauge (IG) – Out of Gauge (OOG) và những nguyên tắc an toàn khi đóng hàng vào container Open Top.

Container Open Top (OT) là gì? Đặc điểm cấu tạo chuyên dụng

1. Khái niệm container open top là gì?

Container Open Top (ký hiệu viết tắt: OT), hay còn gọi là container hở nóc / hở mái, là loại container chuyên dụng được thiết kế không có phần nóc thép cố định. Thay vào đó, nóc container để hở để đưa hàng từ trên xuống bằng cẩu trục, sau đó được che phủ kín bằng hệ thống bạt chuyên dụng.

Cấu tạo đặc trưng của Container Open Top:

• Hệ thống xà gồ nóc (Roof Bows): Là các thanh xà ngang bằng thép có thể tháo lắp linh hoạt. Khi đóng hoặc dỡ hàng bằng cẩu, các xà này được tháo rời hoàn toàn. Khi hoàn tất, xà được lắp lại vào các chốt đỡ hai bên vách để tạo khung chịu lực và đỡ bạt che, ngăn đọng nước mưa.
• Thanh đà trên cửa sau (Swinging Door Header): Điểm cải tiến kỹ thuật đắt giá trên container OT là thanh xà ngang ở mép trên cửa có thể tháo rời hoặc xoay mở sang hai bên. Thiết kế này giúp xe nâng đưa hàng nguyên khối từ phía đuôi vào sâu trong lòng cont mà không bị vướng giới hạn chiều cao mép cửa.
• Bạt che chuyên dụng (Tarpaulin) & Dây cáp hải quan (TIR Cord): Bạt phủ làm từ sợi tổng hợp phủ nhựa PVC chống thấm nước tuyệt đối, chống tia UV và chịu gió bão biển. Đi kèm là sợi cáp thép bọc nhựa (TIR cord) luồn qua các khuyên bạt và chốt khóa bấm seal hải quan, đảm bảo tính nguyên vẹn của hàng hóa qua các trạm kiểm soát biên giới.
• Vật liệu chế tạo: Vỏ container OT được gia công chủ yếu bằng thép Corten (Corten Steel) – loại thép hợp kim có độ bền kéo cao, khả năng chống gỉ và chịu ăn mòn cực tốt trong môi trường hơi muối biển khốc liệt. Sàn container thường là sàn gỗ công nghiệp nhiều lớp đã qua xử lý hun trùng kiểm dịch hoặc sàn thép chịu lực nặng.

2. Phân loại container open top

Container Open Top phổ biến nhất ở hai quy cách: 20ft OT và 40ft OT (bao gồm cả loại tiêu chuẩn Standard và loại cao High Cube). Dưới đây là bảng thông số kỹ thuật tiêu chuẩn theo hệ quy chiếu ISO:

Đặc điểm		Containr OT 20ft	Containr OT 40ft
Bên ngoài (Phủ bì)	Dài	6,058 mm	12,192 mm
	Rộng	2,438 mm	2,438 mm
	Cao	2,591 mm	2,896 mm
Bên trong (Lọt lòng)	Dài	5,506 mm	11,590 mm
	Rộng	2,294 mm	2,294 mm
	Cao	2,273 mm	2,554 mm
Cửa container	Rộng	2,340 mm	2,340 mm
	Cao	2,280 mm	2,277 mm
Thể Tích		33.2 cbm	66.6 cbm
Trọng lượng vỏ container		2,350 kgs	3,800 kg
Trọng lượng hàng		28,130kgs	29,290 kg
Trọng lượng tối đa		30,480 kg	30,480 kg

Phân biệt hàng In Gauge (IG) và Out of Gauge (OOG) trên container Open Top

Không phải mọi lô hàng đóng container Open Top đều là hàng quá khổ. Trong khai báo hàng hải và định phí cước, hãng tàu phân tách rạch ròi hai trạng thái:

1. Hàng In Gauge (IG – Trong kích thước container)

• Đặc điểm: Hàng hóa có chiều cao, chiều rộng và chiều dài hoàn toàn nằm gọn bên trong phạm vi lọt lòng của container. Lý do đóng container OT chỉ là vì hàng hóa quá nặng hoặc hình khối đặc thù không thể đưa vào bằng cửa đuôi mà bắt buộc phải cẩu từ nóc xuống.
• Cước phí & Xếp dỡ: Sau khi xếp hàng xong, kèo nóc được lắp lại và căng phủ bạt kín hoàn toàn. Container vẫn giữ nguyên kích thước hình hộp chuẩn, có thể xếp chồng các container khác lên trên tại bãi CY và hầm tàu. Do đó, cước tàu cho hàng IG chỉ chênh lệch nhẹ so với cont thường do chi phí phụ trội vỏ chuyên dụng.

2. Hàng Out of Gauge (OOG – Vượt kích thước container)

• Đặc điểm: Chiều cao của kiện hàng vượt quá thành container (Over Height – OH). Sau khi đưa hàng vào lòng cont, không thể lắp kèo nóc và không thể phủ bạt phẳng tiêu chuẩn.
• Tác động về chi phí: Container OOG sẽ chiếm dụng các vị trí lân cận (không thể xếp cont khác đè lên trên nóc). Hãng tàu sẽ thu thêm:
  • Phụ phí mất chỗ (Slot Loss Surcharge): Bù đắp doanh thu cho các slot container bị bỏ trống xung quanh.
  • Chi phí cẩu chuyên dụng: Yêu cầu thiết bị cẩu khung ngáng mở rộng hoặc cẩu dây cáp riêng biệt tại cảng.

Các mặt hàng tối ưu khi vận chuyển bằng Container Open Top

Container hở mái được ứng dụng nhiều nhất cho các nhóm hàng công nghiệp nặng và hàng dự án (Project Cargo):

• Máy móc, dây chuyền sản xuất nguyên khối: Động cơ máy biến áp, máy ép khuôn, cẩu tháp, máy phát điện công nghiệp.
• Thiết bị công trình và giao thông: Thân máy xúc, bánh đà, toa xe, phụ tùng đường sắt.
• Vật liệu xây dựng cồng kềnh: Các kiện kết cấu thép, ống thép dài khổ lớn, cuộn cáp điện công nghiệp.
• Hàng hóa dạng tấm/khối lớn: Kính xây dựng nguyên khổ, khối đá granite xẻ tấm đặt trên giá A.

TTL Cargo Max chia sẻ kinh nghiệm và quy tắc an toànkhi đóng hàng vào container Open Top

Đặc thù hàng đóng cont OT thường có tải trọng lớn và trọng tâm cao. Để chuyến hàng thông suốt và tránh các tai nạn lật lật, rách bạt trên biển, chủ hàng và đơn vị đóng gói cần tuân thủ 4 nguyên tắc:

1. Khảo sát trọng tâm và phân bổ tải trọng sàn

Sàn container được thiết kế để chịu tải phân bố đều. Nếu một cỗ máy nặng hàng chục tấn chỉ tiếp xúc với sàn qua vài điểm tỳ nhỏ, sàn container có thể bị thủng hoặc biến dạng dầm chữ I chịu lực. Bắt buộc phải sử dụng hệ thống dầm gỗ tà vẹt (wooden dunnage/timber sleeper) hoặc dầm thép chịu lực để dàn đều tải trọng ra toàn bộ bề mặt sàn.

2. Kỹ thuật chằng buộc (Lashing & Securing)

• Khác với hàng container bách hóa, hàng đóng cont OT phải được chằng néo cố định bằng dây cáp thép, tăng đơ hoặc xích siết vào hệ thống tai móc chằng buộc (D-rings) dưới chân sàn và thành cont.
• Sử dụng chêm gỗ định vị góc chân máy để triệt tiêu tuyệt đối gia tốc quán tính ngang và dọc khi tàu rung lắc trên sóng biển.

3. Nghiệm thu và Cấp chứng thư Lashing (Lashing Certificate)

Đối với hàng OOG, hãng tàu luôn yêu cầu xuất trình Chứng thư Lashing do công ty giám định độc lập (SGS, Vinacontrol, Intertek…) cấp tại thời điểm đóng hàng xong. Không có chứng thư này, thuyền trưởng có quyền từ chối xếp hàng lên tàu để đảm bảo an toàn hàng hải.

4. Kỹ thuật phủ bạt và bảo vệ hàng

• Trường hợp hàng In-gauge: Phải lắp đủ số thanh kèo nóc, căng bạt thật phẳng và luồn dây cáp niêm phong qua toàn bộ khoen bạt. Tuyệt đối không để bạt bị chùng võng, tạo thành “lòng máng” đọng nước mưa khi tàu di chuyển qua vùng áp thấp nhiệt đới.
• Trường hợp hàng Out-of-gauge: Phải gia công hệ khung phụ bảo vệ đỉnh hàng và sử dụng bạt khổ lớn quấn bọc kín từng cụm chi tiết trước khi đóng bạt cont, tránh hơi ẩm muối biển làm hoen gỉ linh kiện cơ khí.

Lời kết và Giải pháp vận chuyển hàng dự án

Container Open Top là mắt xích hoàn hảo giải quyết bài toán vận tải hàng hóa công trình, máy móc công nghiệp quá khổ. Tuy nhiên, tính chất phức tạp về kỹ thuật đóng hàng, tính toán cước OOG và thủ tục cấp chứng thư chằng buộc đòi hỏi doanh nghiệp phải làm việc với một đơn vị giao nhận dày dạn kinh nghiệm thực chiến.

Nếu quý khách hàng đang có kế hoạch xuất nhập khẩu thiết bị máy móc hoặc cần phương án đóng hàng container Open Top, Flat Rack với chi phí tối ưu nhất, hãy liên hệ ngay với đội ngũ chuyên viên logistics để được khảo sát thực tế và lên phương án vận tải an toàn trọn gói.