Tìm hiểu container flat rack (container mặt phẳng) trong vận tải
Trong chuỗi cung ứng logistics toàn cầu, phần lớn hàng hóa thương mại đều được đóng gói và vận chuyển thuận tiện trong các vỏ container tiêu chuẩn (20’DC, 40’GP hoặc 40’HC). Tuy nhiên, khi đối mặt với các lô hàng máy móc công nghiệp, dây chuyền sản xuất, kết cấu thép hay thiết bị phục vụ công trình xây dựng với kích thước cồng kềnh hoặc trọng lượng vượt chuẩn, phương thức đóng cont đóng mở thông thường hoàn toàn bất khả thi.
Giải pháp kỹ thuật tối ưu nhất trong ngành vận tải biển chính là Container Flat Rack (FR). Bài viết dưới đây của TTL Cargo Max chia sẻ toàn diện về đặc tính kỹ thuật, cách phân biệt hàng In Gauge/Out Gauge, quy trình chằng buộc an toàn và các lưu ý pháp lý kết nối vận tải bộ tại Việt Nam.
Container flat rack: khái niệm, đặc điểm và kinh nghiệm xếp dỡ hàng hóa
1. Khái niệm container flat rack là gì?
Container Flat Rack (viết tắt là FR hoặc container mặt phẳng) là loại container chuyên dụng không có vách bên hông và không có mái che, cấu tạo chỉ gồm dầm sàn thép chịu tải trọng cực lớn và hai vách chắn ở hai đầu. Flat Rack được thiết kế chuyên biệt để vận chuyển hàng hóa quá khổ, quá tải (OOG – Out of Gauge), thiết bị công trình và máy móc dự án nguyên khối không thể đóng vừa hoặc xếp dỡ qua cửa container bách hóa tiêu chuẩn (General Dry Container).
2. Chất liệu thường được sử dụng làm container flat rack (FR)
Container FR được làm từ nhiều loại chất liệu khác nhau. Nhưng phổ biến nhất là nhôm, thép:
– Container FR làm bằng nhôm: chống rỉ sét, ăn mòn và tăng thời hạn sử dụng của container
– Container FR làm bằng thép: rất bền, nhẹ và chống lại sự ăn mòn.
3. Những lưu ý khi xếp dỡ hàng hóa
Một trong những rủi ro và đáng quan tâm nhất khi xếp/dỡ hàng hóa trong container FR là hàng hóa có nguy cơ rơi ra ngoài nếu container không được cố định đủ chắc chắn. Xếp dỡ hàng hóa vào container FR đòi hỏi chuyên nghiệp cũng như kinh nghiệm.
Một số lưu ý về xếp dỡ hàng hóa cho container FT như sau:
- Phân bổ trọng tâm (Center of Gravity): Trọng tâm khối hàng phải được đặt trùng hoặc gần sát nhất với trọng tâm hình học của sàn container. Tuyệt đối tránh dồn tải trọng quá mức lên một điểm cục bộ, có thể gây nứt gãy dầm chịu lực.
- Kỹ thuật chống trượt và chống lật (Chocking & Bracing):
- Đặt gỗ chèn lót (Dunnage) bằng gỗ cứng xử lý theo chuẩn kiểm dịch ISPM 15 dưới đế hàng để tăng hệ số ma sát và phân bố tải đều lên dầm ngang.
- Sử dụng guốc gỗ chặn chân (Chocks) và thanh chống nghiêng (Braces) cố định các vị trí mép góc.
- Dây chằng và tai cẩu (Lashing Rings/D-rings):
- Dọc theo dầm biên của sàn Flat Rack được bố trí các mắt xích chịu lực chuyên dụng (D-rings), thường có sức chịu tải thử nghiệm (Lashing Capacity – LC) từ 3.000 kg đến 5.000 kg/mắt.
- Tùy vào trọng lượng hàng, sử dụng cáp thép bện (Wire rope) đi kèm tăng đơ (Turnbuckles), khóa cáp (Wire rope clips) hoặc xích tải chịu lực cao (Grade 80 lashing chains) để khóa chặt hàng vào các điểm D-rings theo đường chéo đối xứng.
4. Phân biệt In Gauge (IG) và Out of Gauge (OOG)
a. Hàng In Gauge (IG – Trong khổ)
Hàng hóa cần xếp dỡ bằng Flat Rack vì lý do cẩu từ trên xuống hoặc đưa từ hai bên hông vào, nhưng sau khi hoàn tất chằng buộc, toàn bộ kiện hàng nằm gọn hoàn toàn bên trong giới hạn bao ngoài của container (không vượt quá chiều dài, chiều rộng sàn và chiều cao vách).
- Tác động cước: Doanh nghiệp chỉ trả cước vỏ container đặc biệt, không phát sinh chi phí chiếm chỗ trên tàu.
b. Hàng Out of Gauge (OOG – Quá khổ)
Khi kích thước hàng hóa vượt quá phạm vi khung container Flat Rack:
- Over Width (OW – Quá khổ chiều rộng): Kiện hàng vươn ra ngoài biên sàn cont (thông thường rộng > 2.44m).
- Over Height (OH – Quá khổ chiều cao): Điểm cao nhất của kiện hàng vượt quá đỉnh vách đứng của cont (thông thường cao > 2.59m tính từ mặt sàn).
- Over Length (OL – Quá khổ chiều dài): Kiện hàng chìa ra ngoài vượt qua 2 vách đầu hồi (khi hạ vách phẳng).
c. Cơ chế tính phí “Lost Slots” (Vị trí mất chỗ)
Khi một container Flat Rack chở hàng OOG được đưa lên tàu:
- Nếu hàng bị Over Height, hãng tàu không thể xếp bất kỳ container nào chồng lên phía trên cont đó.
- Nếu hàng bị Over Width, hai bên sườn container đó không thể đặt thêm các container khác vì nguy cơ va chạm.
Các vị trí trống bị phong tỏa xung quanh được gọi là Lost Slots (Dead Slots). Hãng tàu sẽ tính giá cước bằng:
“Tổng cước OOG”=”Cước cơ bản của vỏ FR”+(“Số lượng Slot bị mất” ×”Đơn giá Slot tương đương” )
Do đó, doanh nghiệp cần cung cấp bản vẽ kỹ thuật ngay từ đầu để tránh phát sinh chi phí ngoài dự kiến khi hãng tàu duyệt hồ sơ OOG.
5. Yêu cầu về Chứng thư giám định chằng buộc (Lashing Certificate)
Trước khi cẩu cont Flat Rack OOG lên tàu, gần như 100% các hãng tàu quốc tế đều yêu cầu nộp Biên bản & Chứng thư giám định Lashing do một công ty giám định hàng hải độc lập cấp (như SGS, Vinacontrol, Intertek,…). Giám định viên sẽ trực tiếp kiểm tra:
- Phương án phân bổ tải trọng và quy cách vật tư lashing.
- Lực kéo đứt danh định của cáp/xích có đạt hệ số an toàn (Safety Factor) theo Bộ quy tắc thực hành ổn định hàng hóa của IMO (CSS Code) hay không.
- Xác nhận đủ điều kiện an toàn hàng hải trước khi hạ bãi tiếp nhận.
Phân loại container flat rack
Tương tự như container thường, container flat rack cũng được chia thành loại 20 feet và loại 40 feet. Dưới đây là các thông số về kích thươc của container 20FR và container 40FR:
| Đặc điểm | Container 20FR | Container 40FR |
|---|---|---|
| Chiều dài | 5.94 m | 12.13 m |
| Chiều rộng | 2.35 m | 2.40 m |
| Chiều cao | 2.35 m | 2.14 m |
| Khối lượng vỏ container | 2,360 kg | 5,000 kg |
| Trọng tải | 30,140 kg | 40,000 kg |
| Thể tích | 32.7 m³ | 62.2 m³ |
Đây là kích thước vật lý của container. Đối với kích thước hàng hóa, tham khảo tại Thông tư 46/2015/TT-BGTVT của Bộ Giao thông vận tải.
Container flat rack thường được sử dụng cho mặt hàng nào
Như đã đề cập ở trên, các mặt hàng thường sử dụng container flat rack FR thường là máy móc, vật liệu mà có kích thước quá khổ gây khó khăn nếu chỉ xếp dỡ theo cách thông thường. Một số mặt hàng thường được đóng trong container flat rack bao gồm:
- Đường ống và thiết bị công nghiệp
- Bộ phận máy móc
- Lốp xe hạng nặng
- Máy phát điện
- Máy bay phản lực và động cơ tàu
- Thép và quặng, vật tư xây dựng
- Bộ phận và thiết bị đường sắt
Doanh nghiệp cần hỗ trợ khảo sát hàng hóa, tính toán chi phí, lập phương án chằng buộc lashing và thủ tục hải quan cho hàng dự án, xin vui lòng liên hệ đội ngũ chuyên gia của TTL Cargo Max. Chúng tôi luôn sẵn sàng phục vụ 24/7.
