Vận chuyển hàng từ Trung Quốc về Việt Nam: nên chọn đường biển, đường bộ hay hàng không?

Khi nhập hàng từ Trung Quốc về Việt Nam, không có phương thức vận chuyển nào là tuyệt đối hoàn hảo, chỉ có sự lựa chọn phù hợp nhất với mục tiêu của lô hàng. Quy tắc “vàng” mà các đơn vị xuất nhập khẩu lâu năm thường áp dụng là: Hãy chọn đường biển (Sea) nếu đi hàng số lượng lớn để tối ưu chi phí đáy; chọn đường hàng không (Air) cho hàng mẫu hoặc hàng cần gấp; và ưu tiên đường bộ (Road) cho hàng thương mại điện tử cần sự linh hoạt giữa tốc độ và giá cước.

Tuy nhiên, ranh giới giữa các lựa chọn này đôi khi không rõ ràng. Việc chọn sai không chỉ làm “bốc hơi” lợi nhuận mà còn gây đứt gãy chuỗi cung ứng. Bài viết dưới đây của TTL Cargo Max sẽ giúp quý khách hàng có cái nhìn đầy đủ, từ đó đưa ra lựa chọn đúng đắn nhất.

Tổng quan các phương thức vận chuyển hàng hóa cho hàng nhập khẩu Trung Quốc

a. Vận chuyển đường bộ: Sự linh hoạt “xuyên biên giới”

Khác với nhập hàng từ Mỹ hay Châu Âu, Việt Nam có lợi thế đường biên giới đất liền dài với Trung Quốc. Chính vì vậy, vận chuyển đường bộ là phương thức phổ biến và đặc thù nhất trong tuyến này.

Ưu điểm vượt trội

• Thời gian vận chuyển nhanh: Nếu thông quan thuận lợi, hàng từ Quảng Châu về Hà Nội chỉ mất khoảng 2-4 ngày, và về TP.HCM khoảng 5-7 ngày. Tốc độ này nhanh hơn nhiều so với đường biển và không thua kém quá xa so với đường hàng không (nếu tính cả thời gian xử lý tại sân bay).
• Linh hoạt về gom hàng: Phù hợp cho cả hàng nguyên xe (FTL) và hàng lẻ (LCL). Các kho bãi tập kết tại Bằng Tường, Quảng Châu hoạt động liên tục, giúp việc gom hàng thương mại điện tử cực kỳ thuận tiện.
• Chi phí trung bình: Rẻ hơn đường bay rất nhiều và chỉ cao hơn đường biển một chút đối với các lô hàng sản lượng vừa phải.

Thách thức cần lưu ý

Vấn đề lớn nhất của đường bộ là “Tắc biên”. Vào các dịp cao điểm cuối năm, hoặc khi có thay đổi về chính sách kiểm soát dịch bệnh/chính trị, hàng hóa có thể nằm chờ tại cửa khẩu (như Hữu Nghị, Tân Thanh, Móng Cái) từ 15-20 ngày là chuyện bình thường. Điều này đòi hỏi người làm logistics phải liên tục cập nhật tình hình tại cửa khẩu để điều phối.

b. Vận chuyển đường biển: phù hợp hàng số lượng lớn

Khi nhắc đến “buôn tận gốc, bán tận ngọn” với số lượng hàng lớn (hàng trăm tấn hoặc nhiều container), đường biển là lựa chọn không thể thay thế.

Khi nào nên chọn đường biển?

• Hàng siêu trường, siêu trọng: Máy móc công nghiệp, vật liệu xây dựng, nội thất cồng kềnh mà đường bộ khó đáp ứng hoặc chi phí quá cao.
• Tối ưu hóa chi phí: Cước vận chuyển biển tính trên đơn vị sản phẩm là thấp nhất. Đặc biệt khi nhập khẩu chính ngạch số lượng lớn, chi phí logistics trên mỗi sản phẩm sẽ giảm đáng kể.

Quy trình và Nhược điểm

Hàng hóa thường xuất từ các cảng lớn như Thượng Hải (Shanghai), Thâm Quyến (Shenzhen), Ninh Ba (Ningbo) về Hải Phòng, Đà Nẵng hoặc Cát Lái (HCM).

• Thời gian: Chậm hơn. Thời gian trên biển (Transit time) có thể chỉ 3-7 ngày, nhưng thời gian cut-off, bốc xếp, làm thủ tục tại cảng có thể kéo dài tổng thời gian lên 10-15 ngày.
• Phí địa phương (Local Charges): Chủ hàng cần lưu ý ngoài cước biển (O/F), sẽ có các phí như THC, CIC, EBS, phí vệ sinh cont… Do đó, cần yêu cầu Forwarder báo giá “All-in” để tránh phát sinh.

c. Vận chuyển đường hàng không: Tốc độ đi kèm chi phí

Đường hàng không (Air Cargo) hoặc chuyển phát nhanh (Express) là dịch vụ “hạng sang” trong logistics. Nhất là với thị trường hàng nhập từ Trung Quốc. Khi mà giá trị hàng thường không quá cao, và mức độ cạnh tranh chi phí rất lớn.

Đối tượng phù hợp

• Hàng mẫu (Samples): Cần gửi gấp để duyệt trước khi sản xuất hàng loạt.
• Hàng giá trị cao, nhỏ gọn: Chip điện tử, linh kiện công nghệ, trang sức, dược phẩm.
• Hàng cần gấp (Urgent): Để kịp tiến độ dự án hoặc sự kiện ra mắt.

Lưu ý sống còn

Cước phí đường bay tính theo Gross Weight (trọng lượng thực) hoặc Chargeable Weight (trọng lượng quy đổi kích thước), cái nào cao hơn sẽ lấy cái đó. Ngoài ra, quy định an ninh hàng không rất gắt gao. Các mặt hàng có pin, nam châm (từ tính), chất lỏng đều cần có MSDS (Bảng chỉ dẫn an toàn hóa chất) và phải xử lý kỹ thuật trước khi bay, nếu không sẽ bị từ chối tải (off-load) ngay lập tức.

Tìm hiểu cách tính khối lượng trong vận tải hàng không.

So sánh tổng quan các phương thức vận chuyển

Tiêu chí	Đường Bộ (Road)	Đường Biển (Sea)	Đường Hàng Không (Air)
Chi phí	Trung bình	Thấp nhất (Rẻ)	Cao nhất
Thời gian (Lead time)	Nhanh (3-7 ngày)	Chậm (7-15 ngày)	Rất nhanh (1-3 ngày)
Sản lượng (Volume)	Trung bình – Lớn	Rất lớn (Unlimited)	Nhỏ – Trung bình
Độ an toàn	Khá (Rủi ro va đập)	Cao (Đóng Cont)	Rất cao
Thủ tục	Linh hoạt	Phức tạp, quy chuẩn	Nghiêm ngặt nhất

Lời khuyên từ TTL Cargo Max-Top 1 công ty logistics hàng nhập Trung Quốc

Với hơn 20 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực logistics, TTL Cargo Max khuyên bạn không nên “cứng nhắc” chọn duy nhất một phương thức. Hãy linh hoạt dựa trên các yếu tố sau:

Tận dụng ưu đãi thuế quan (C/O Form E)

Việt Nam và Trung Quốc đều thuộc hiệp định ACFTA. Dù bạn đi đường bộ hay đường biển, hãy chắc chắn yêu cầu nhà cung cấp cung cấp C/O Form E (Giấy chứng nhận xuất xứ). Chứng từ này giúp bạn được giảm thuế nhập khẩu (thường về 0%) cho rất nhiều mã HS Code. Đây là lợi thế cạnh tranh về giá vốn cực lớn.

Bài toán điểm hòa vốn

• Nếu lô hàng < 100kg: Ưu tiên Air (nếu gấp) hoặc Đường bộ (hàng ghép). Đường biển sẽ không kinh tế do các chi phí cố định (Bill fee, D/O…) cao hơn tiền cước.
• Nếu lô hàng > 1000kg hoặc > 3 CBM (mét khối): Đường bộ hoặc Đường biển (LCL) là lựa chọn tối ưu.
• Nếu lô hàng đủ đóng Container: Chắc chắn là Đường biển.

Điều kiện giao hàng (Incoterms)

Nếu bạn mua điều kiện EXW (Giao tại xưởng), bạn cần một Forwarder mạnh để lo toàn bộ khâu pick-up tại Trung Quốc. Nếu mua CIF (Giao tại cảng đích), bạn chỉ cần lo thủ tục tại Việt Nam. Tuy nhiên, với tuyến Trung Quốc – Việt Nam, mua điều kiện FOB hoặc EXW thường giúp bạn chủ động kiểm soát lịch trình và chi phí tốt hơn, tránh bị nhà cung cấp kê khống cước vận chuyển.